«Κίνηση Αναμονής»

«Κίνηση Αναμονής»
Δημήτρης Π. Κεφάλας

Δημήτρης Π. Κεφάλας

Αρθρογράφος, Πρόεδρος Σκακιστικού Ομίλου Κορυδαλλού,
Διευθυντής της Μουσικής Σχολής «Αλύπιος». 

«Κίνηση Αναμονής»

 Απόσπασμα από μυθιστόρημα του Δημήτρη Κεφάλα,

131971657 132404045314152 3664881344356460174 n

Τις τελευταίες ημέρες υπάρχει μεγάλη ένταση στο γραφείο. Οι αναφορές των εκθέσεων το φωνάζουν σε κάθε λέξη, σε κάθε διάγραμμα: οι στρατηγικές δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, οι στόχοι δεν επιτεύχθηκαν,  υπάρχει στασιμότητα σε όλα και το χειρότερο, δεν γνωρίζουμε το αντίκτυπο ακόμα στην αγορά και τους ανταγωνιστές.

Δεν έχω ναρκισσιστική διάθεση, αλλά όπως κάθε σοβαρό στέλεχος μεγάλης επιχείρησης, κουβαλούσα το βάρος της ήττας (διότι για ήττα πρόκειται), παραπάνω από όσο μου αναλογούσε, πονώ την επιχείρηση, είναι το δεύτερο σπίτι μου, ίσως και το πρώτο... Αυτή η υπέρμετρη αναλογία του βάρους, με έκανε να θεωρώ αυτονόητο το να κάθομαι πάμπολλες ώρες στο γραφείο διότι ήθελα να βρω απαντήσεις. Δεν υπήρχε περίπτωση να μη βρω. Ξέρω, τώρα ταυτίζεστε αρκετοί. Ταυτιστείτε φίλοι μου, αυτά που ακολουθούν είναι ολωσδιόλου αληθινά…

Είναι νωρίς απόγευμα, το κλίμα βαρύ από την τελευταία έκθεση, οχλαγωγία, συναντήσεις συναντήσεων στην αίθουσα συνεδριάσεων από το πρωί, εντάσεις, στρές, φωνές, αλληλοκατηγορίες. Δεν πήγαινε άλλο. Αποφασίσαμε όλοι να αποχωρήσουμε και να συναντηθούμε σε 3 ώρες. Έπρεπε να έχουμε βρει λύσεις αλλιώς τα μαντάτα θα ήταν κακά, σίγουρα, για τους περισσότερους από εμάς. Φύγαμε όλοι, καλσόν τακούνια, γραβάτες και σακάκια διασκορπιστήκανε στις καφετέριες και στα εστιατόρια πέριξ του κτιρίου.

Εγώ επέλεξα να απομονωθώ στο γραφείο μου. Σκιάζω την αίθουσα, βρίσκομαι ήδη βυθισμένος στην δερμάτινη πολυθρόνα. Μηχανισμός ανάκλισης, πόδια απελευθερωμένα, μια πολύ βαθιά κρατημένη ανάσα, εκπνοηηή και προσπάθεια ανασύστασης δυνάμεων. Βοήθησε ο γιος του Απόλλωνα, ο Αρισταίος και γευόμουν, μέσα σε λίγη ώρα, ένα καταπληκτικό, ήσυχο, μαλακό ανθότυρο, φρέσκο και λευκό σαν αρχαία Ελληνίδα νεάνιδα, με εύθραυστη και ελαφρά κοκκώδη μάζα ενώ ο γιος, του Δία και της κόρης του Κάδμου - της Σεμέλης, ο Διόνυσος, μου πρόσφερε ένα κομψό, ελαφρύ, κόκκινο με απαλές τανίνες Αγιωργίτικο, με αρώματα από φράουλες και κεράσια. Συνοδός τους ένα άρτι αφιχθείς πολύσπορο ζεστό ελιόψωμο με μπαχαρικά και ξηρούς καρπούς, δώρο της θεάς Δήμητρας.

131972781 416098522860033 2446972087182668008 n

Τι έλειπε για να ολοκληρώσω την απόλαυση; Η Λητώ και ο Δίας, μέσα από τον γιο τους, θεό μαντευτή Απόλλωνα, φρόντισαν στο διαδίκτυο εκείνη την στιγμή, να ακούω τις 4 εποχές του Βιβάλντι. Τι βιολί θεεεέ μου;. Έξοχα όλα, χαλαρώνει ο νους και αρχίζεις να αποσυμπιέζεσαι. Χρειάζεσαι και κάτι ακόμα βέβαια, για να ενισχύσεις την διαδικασία ανεύρεσης τρόπων που θα σε βγάλουν από την κρίση - η επιχείρηση κρεμόταν από το εάν θα πρότεινα άμεσα λύσεις ή όχι (έτσι ένιωθα και έτσι ήταν).

Αυτό το κάτι ακόμα, το προσέφερε η απαραίτητη δεσποινίδα που χρειάζεται για την λεγόμενη «ξεκούραση του πολεμιστή». Η δικιά μου έμπιστη «ξεκούραση του πολεμιστή», ήταν διαφορετική από τις άλλες που άκουγα στην επιχείρηση, σε κάθε επιχείρηση. Την είχα καιρό στην δούλεψή μου, ήξερε τα «χούγια» μου, ήταν πιστή γραμματέας, ευφυής, εργασιομανής, αλλά και καλλίπυγος και γνώριζε σχεδόν τα πάντα για μένα. Ένα καλλίγραμμο γιομάτο καμπύλες Αγγελούδι και ολίγον τι, παράτολμη. Το μασάζ της δε, ήταν απαράμιλλο. Ένα βάλσαμο. Επέφερε ισορροπία και νοητική ετοιμότητα διότι από την μια απορροφούσε την διασαλευμένη ενέργειά μου (και ήταν εξαιρετικά διασαλευμένη, πιστέψτε με) και από την άλλη ικανοποιούσε ευεργετικά, ιαματικά και ανακουφιστικά.

Διακόπτει βίαια η μικρή καλλονή το μασάζ και μου λέει: Ποιος εικαστικός είχες πει ότι ζωγράφισε! τις 4 εποχές του Βιβάλντι που ακούμε;

Που το θυμήθηκες λέω, ο Δημήτρης Μυταράς. Ναι, αυτός ήταν. Ο Μυταράς. Μάλιστα σε μια συνέντευξή του, συνέχισα, τον είχαν ρωτήσει το εξής: Στην μουσική υπάρχουν οι ήχοι, υπάρχει και η σιωπή. Ποιο είναι το αντίστοιχο της σιωπής, στη ζωγραφική; Εκείνος απάντησε αμέσως: «σιωπή είναι το τίποτα, Είναι το μαύρο».

Έκλεισα τα μάτια και απορροφήθηκα τότε νοερά στις σκέψεις μου. Αλήθεια ποιο είναι το αντίστοιχο της σιωπής στο σκάκι; Η σιωπή στη μουσική - η παύση -  είναι ο μη ήχος, ένα αναπόσπαστο, ισότιμο μέλος της μουσικής, ισοδύναμο συστατικό μέλος του σύμπαντος. Όσο σημασία έχει ο ήχος έχει και ο μη ήχος. Κάποιοι λένε ότι έχει και περισσότερη. Μάλιστα σε κάθε αξία φθογγόσημου αντιστοιχεί και μια ανάλογη παύση. Έτσι και σε μια παρτίδα σκάκι που έχει την αρχή, το μέσο και το τέλος, τον ρυθμό, την ταχύτητα, τις διαφορετικές μελωδίες της κάθε φιγούρας, την μουσική γεωμετρία τους, την αντίστιξη των ανταλλαγών των κομματιών, την αρμονία της ανάπτυξής τους, εκεί που συνυπάρχει η συμμετρία, η περιοδικότητα, η επανάληψη, η ταλάντευση, με την τακτική, την στρατηγική, την θυσία και την διπλή απειλή, υπάρχει μια κίνηση η οποία θα την παρομοίαζα με την παύση. Είναι η «κίνηση αναμονής». Αυτή είναι η σιωπή στο σκάκι. Η «κίνηση αναμονής»…

Τι σκέφτεσαι; (διέκοψε πάλι η μικρά, την σκέψη μου, πιέζοντας και αυξάνοντας τον ρυθμό μάλαξης). - Α, τίποτα, σκέφτομαι την «Κίνηση Αναμονής» σε μια παρτίδα σκάκι, το ανάλογο της σιωπής, -  απαντάω με φωνή, πιο χαμηλή από την δική της.

Τι είναι «κίνηση αναμονής»; εξήγησέ μου! (ρωτά αμέσως ως αψίκορη νεάνιδα και δίνει και εντολή ταυτοχρόνως - δεν χάνει ευκαιρία να μου κάνει πολλές ερωτήσεις, και δεν χάνω ευκαιρία, πατρική αδεία, να της απαντάω αναλυτικά και με λεπτομέρειες, όταν έχω όρεξη. Τότε παίρνει μια συγκεκριμένη πόζα το μουτράκι της που με τρελαίνει, από την μια ακούει, ούσα αδαής, ρουφώντας λάγνα λέξη προς λέξη ό,τι της λέω και από την άλλη έχει το ύφος της ἐν τῇ γενέσει  έξυπνης, σπιρτόζας αλλά αλαζόνας που έμαθε κάτι καινούργιο και μπορεί να κατακτήσει τον κόσμο πλέον…Πόσο με χαλαρώνει αυτό το μουτράκι;, πόσο μου φτιάχνει την διάθεση…;).

Αργά – αργά και σιγόφωνα, συνεχίζω την περιγραφή: «Κίνηση αναμονής» στο σκάκι ονομάζουμε μια κίνηση η οποία δεν είναι ενεργητική, δεν επηρεάζει τελολογικά το παρόν, σημειολογικά όμως επηρεάζει το ρουν της παρτίδας ως αναπόσπαστη κίνηση της. Είναι η επιλογή μας για να μην παραβιάσουμε την έως τώρα ηχώ, την θέση στη σκακιέρα. Είναι η σιωπηρή κίνηση, η παύση, η οποία μπορεί να ακολουθηθεί από μια παρόμοια κίνηση αλλά και από μια ηχηρή απάντηση του αντιπάλου ή μια ακόμα πιο ηχηρή δική μας.

Ουάου! (αναφώνησε εκστατικά και συνέχιζε εντονότερα και με αμείωτο ρυθμό τις πιέσεις και τις δονήσεις. Τα μάτια της αρχίσαν να σπινθηροβολούν, η ηχώ και το νόημα των λέξεων έβαζαν μπροστά την λιμπιντική της μηχανή, ή ήταν ήδη έτοιμη...; ποιος ξέρει;). Συνέχισα στον αργόσυρτο ρυθμό μου:

Είναι η παύση η οποία μάς κάνει να εκτιμήσουμε, ότι έχει προηγηθεί και ότι θα ακολουθήσει. Είναι η σιωπή που κυριαρχεί, η ξεκούραση και η αναμονή του στρατού λίγο πριν την μεγάλη μάχη, η υπόκωφη σιωπή πριν το ξέσπασμα του εγκέλαδου, η ηρεμία πριν τους πρώτους πόνους της γέννας. Είναι το μεταίχμιο από την ήρεμη δύση της φύσης στο ξύπνημα της πλάσης την ανατολή ή κατά άλλους από την σιγουριά, ασφάλεια της ημέρας στην πονηράδα της φιλήδονης νύχτας… (και την κοίταξα με ηδυπάθεια, έντονα, στα μάτια).

Εγώ θυμάμαι τον Βασίλι Καντίνσκι που είχε ζωγραφίσει την 5η Συμφωνία του Μπετόβεν! ανταπάντησε (ψιθυρίζοντας απαλά και με στόμφο, επιτηδευμένα, ξεχειλίζοντας αυταρέσκεια και νάζι, με τα γιομάτα ανεξίτηλο κραγιόν χείλη της – η δε αναπνοή της ασελγούσε το τύμπανό μου). Ε!, δεν άντεξα και την κατασπάραξα σαν να μην υπήρχε αύριο. Και ο θεός Απόλλων ο οποίος ως Ήλιος ξεπροβάλλει αιωνίως νέος και στη συνέχεια με το φως του καταδεικνύει όλα τα επί γης ωραία και «θαυμαστά», έκλεισε τα μάτια και τα αυτιά του στη συνέχεια από ντροπή…

Αφού εκτονώθηκε αμφότερα όλη η διασαλευμένη ενέργεια, με ένταση και βία που προηγούμενο δεν είχαν, ένα πούρο με κατάλληλη πληθωρικότητα και ένταση συνόδεψε νωχελικά το εναπομείναν ελαφρύ γεύμα.

Ξάφνου, διακόπτω εγώ βίαια το σκηνικό, κλείνω την μουσική και αναφωνώ: βρήκα την λύση για την επιχείρηση, είναι τόση ώρα μπροστά μας, την βρήκα! Χρειάζεται αναμονή, όχι βιαστικά πράγματα. Όχι επιπόλαιες κινήσεις, όχι αντιδράσεις φοβικές, όχι ανατροπές και κατ' ανάγκη επιθετικές κινήσεις. Μια «κίνηση αναμονής» θα ήταν σωτήρια αυτή τη στιγμή για την επιχείρηση! Αφού ανέλυσα το σκεπτικό στην μικρή και ευχαριστώντας τον θεό Απόλλωνα... ξεκινήσαμε να γράφουμε την πρόταση για την παρουσίαση.     

Όντως οι στρατηγικές διάσωσης/αναστροφής δεν είναι πάντα η λύση σε μια προβληματική επιχείρηση. Είναι κινήσεις γεμάτες ένταση οι οποίες πολλές φορές οδηγούν σε αντίθετα αποτελέσματα. Υπάρχουν λύσεις παρόμοιες όπως αυτή της «κίνησης αναμονής» όπως λέμε στο σκάκι, δηλαδή η εφαρμογή των λεγομένων στρατηγικών σταθερότητας, όπως στρατηγικό διάλειμμα ή/και στρατηγική προσεχτικών βημάτων κλπ. Αυτές οι κινήσεις δεν είναι οι συνηθέστερες, ειδικά στην εποχή μας που όλοι πράττουν επιθετικά και πολλές φορές η χρήση τους αιφνιδιάζει τους αντιπάλους.

Τροφή για σκέψη: Αλήθεια πώς θα αποτύπωνε μια κορυφαία παρτίδα σκάκι η οποία περιλαμβάνει κίνηση αναμονής, ένας ζωγράφος; Πώς θα αποτύπωνε την παρτίδα ένας μουσικός; Πώς ένας ποιητής; Πώς θα αποτύπωνε ένας ζωγράφος ένα στρατηγικό επιχειρηματικό σχέδιο; Υπάρχει ομορφιά σε ένα τέτοιο σχέδιο;

Τροφή για σκέψη 2: ταπεινά θα ήθελα να εκφράσω μια διαφορετική άποψη σε σχέση με τον κορυφαίο ζωγράφο κ. Μυταρά. Πιστεύω ότι στην ζωγραφική, η σιωπή, είναι το λευκό χρώμα και όχι το μαύρο. Ίσως να λέμε το ίδιο πράγμα, από διαφορετική οπτική γωνία… Εξάλλου κατά τους αρχαίους όντως ίσχυε ότι «ό,τι φωτίζεται δονείται ως τμήμα της Συμπαντικής Μουσικής» έτσι η δόνηση παράγει ήχο, άρα το μαύρο που δεν φωτίζει είναι η παύση όμως κατά τους επιστήμονες «ακόμα και η μαύρη τρύπα παράγει ακτινοβολία, (ακτινοβολία Χώκινγκ)», ακτινοβολία  = κατ’επέκταση θόρυβος. Το λευκό αντιπροσωπεύει τη σιωπή, αντιπροσωπεύει την αγνότητα όπως έλεγαν και οι λυρικοί.  


Εκτύπωση