Γνώρισε το σκάκι μέσα από 5 ερωτήσεις – απαντήσεις

Γνώρισε το σκάκι μέσα από 5 ερωτήσεις – απαντήσεις
Δημήτρης Π. Κεφάλας

Δημήτρης Π. Κεφάλας

Αρθρογράφος, Πρόεδρος Σκακιστικού Ομίλου Κορυδαλλού,
Διευθυντής της Μουσικής Σχολής «Αλύπιος». 

Γνώρισε το σκάκι μέσα από 5 ερωτήσεις – απαντήσεις.

  • Τι είναι το σκάκι;

Το σκάκι είναι ο ιδανικός συνδυασμός Αθλήματος – Επιστήμης -  Τέχνης - Παιχνιδιού.

 Ο αθλητισμός είναι εξάσκηση και πρακτική εφαρμογή των ανθρωπίνων ιδιοτήτων και ικανοτήτων. Στις ημέρες μας, ο αθλητισμός λειτουργεί σε συνθήκες συγκεκριμένου σχεδιασμού και προγραμματισμού, καθώς και συγκροτημένης προετοιμασίας, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι, οι οποίοι προσδιορίζονται από τον έντονο ανταγωνισμό. Το σκάκι παρουσιάζει όλα τα μορφολογικά και οργανωτικά χαρακτηριστικά των αθλημάτων και η διάδοσή του ως άθλημα είναι ευρύτατη σε όλες τις ηλικίες. Ακόμη, το σκάκι είναι αναγνωρισμένο ως πνευματικό άθλημα από την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και η Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία είναι μια από τις 49 ομοσπονδίες της χώρας μας. Στο διαδικτυακό τόπο της ΓΓΑ μπορείτε να αναζητήσετε τα επίσημα σκακιστικά σωματεία που εδρεύουν στην πατρίδα μας:  https://somateia.gga.gov.gr/eggegramena-somateia.

139813709 205079107999497 747034371258946073 n

 Η επιστημονική θεώρηση δεν είναι παρά ένας τρόπος αντίληψης, ερμηνείας και θεώρησης της πραγματικότητας. Ένας από τους βασικούς σκοπούς της επιστήμης είναι να επιτύχει την αναγωγή αυτής της πολυπλοκότητας σε απλούς και αντικειμενικοποιημένους κανόνες. Μεθοδολογικά το σκάκι είναι όμοιο με την επιστήμη. Τόσο η επιστήμη, όσο και το σκάκι βασίζονται στην αξιοποίηση της εμπειρίας του παρελθόντος. Η ομοιότητα του σκακιού με τα μαθηματικά είναι καταφανής. Οι δυνατότητες επιλογών σε σκακιστικές θέσεις προσομοιάζουν με τις τιμές παραμέτρων και λύσεις προβλημάτων, που δεν έχουν σχέση με τύχη ή υποκειμενικότητες.

Το σκάκι είναι όμως και τέχνη. Η τέχνη σε αντίθεση με την επιστήμη λειτουργεί σε επίπεδο μοναδικής, ατομικής και μη επαναλαμβανόμενης εμπειρίας. Η τέχνη αντιπροσωπεύει το συναίσθημα και αποτελεί καθαρά βιωματική λειτουργία με πολλούς βαθμούς ελευθερίας. Η μεγάλη πολλαπλότητα θεμιτών επιλογών σε κάθε σκακιστική κίνηση, η ενεργοποίηση της φαντασίας, η εκτίμηση – αξιολόγηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων υπογραμμίζουν την αίσθηση της παραγωγικής δημιουργίας. Κάθε καινούργιος σκακιστικός αγώνας είναι μια καινούργια δημιουργική εμπειρία.

140578677 165911538637902 1763061408772864788 n

Εκτός από το προαναφερθέν τρίπτυχο, άθλημα - επιστήμη - τέχνη, το σκάκι αναμφίβολα είναι ένα ψυχαγωγικό επιτραπέζιο παιχνίδι, μάλιστα είναι ένα από τα δημοφιλέστερα παιχνίδια στον κόσμο. Σίγουρα όλοι μας έχουμε προσέξει την χαρά όσων παίζουν σκάκι, ιδίως των νεότερων, ειδικά όταν παίζουν γρήγορες παρτίδες (blitz & rapid). Το σκάκι ξεκουράζει, διασκεδάζει και ψυχαγωγεί ως παιχνίδι.  Όμως προσοχή! Το σκάκι δεν είναι τυχερό παίγνιο. Δεν υπάρχει κανένας εξωτερικός παράγοντας και τίποτα κρυφό στην θέση για τους δυο παίκτες. Το αποτέλεσμα της αναμέτρησης θα εξαρτηθεί από τις ικανότητες των αντιπάλων. Όμως οι δυνατότητες του παιχνιδιού είναι τόσο μεγάλες και περίπλοκες που είναι αδύνατο να συλλογιστεί κανείς όλα τα ενδεχόμενα και αυτό παρόλο που το παιχνίδι ουσιαστικά καθορίζεται από 32 κομμάτια σε 64 τετράγωνα.

  • Από πού προέρχεται η δημοφιλία του σκακιού ;

Παλαιότερα το σκάκι ονομαζόταν «παιγνίδι των Βασιλέων». Αυτό προέρχονταν από το γεγονός ότι αποτελούσε για μακρό χρόνο την κυρίαρχη ψυχαγωγία Βασιλέων, Πριγκίπων, και γενικά του ανώτερου κλήρου, αυλικών, ευγενών και πλουσίων τόσο της Δύσης όσο και της Ανατολής. Επίσης, πολλοί διάσημοι και επιφανείς έπαιζαν σκάκι.  Έκτοτε, όλο και περισσότεροι μαγεύονταν από την ενασχόληση μαζί του, ώστε το σκάκι να χαρακτηριστεί «βασιλιάς των παιγνιδιών» και ως η δυσκολότερη, επιστημονικότερη και ωραιότερη ανθρώπινη πνευματική επινόηση. Η δημοφιλία του μετά τον β΄ Παγκόσμιο, ιδιαίτερα τις δεκαετίες του 70΄ και του 80΄ είναι αξιοσημείωτη. Το γεγονός όμως της εγκαθίδρυσης του διαδικτύου παγκοσμίως, μετέτρεψε το σκάκι κυριολεκτικά σε μια δραστηριότητα την οποία οποιοσδήποτε μπορεί οποτεδήποτε να εξασκήσει. Η «Βασιλική» μας ενασχόληση από επιτραπέζια εξελίχθηκε σε ηλεκτρονική.

140459711 875732636549130 803570705264035385 n

  • Τι προσφέρει το σκάκι, ποια είναι τα πλεονεκτήματά του;

Τα πλεονεκτήματα που προσφέρει είναι πάρα πολλά, γιατί ενώ δεν απαιτεί ούτε ιδιαίτερες εγκαταστάσεις ούτε πολυδάπανο εξοπλισμό, συμβάλλει με τον προσφορότερο τρόπο στην καλλιέργεια σημαντικών πνευματικών χαρακτηριστικών, αλλά και γενικότερα στην ανάπτυξη του χαρακτήρα του ανθρώπου.

Προωθεί γενικές ιδιότητες όπως: Την καλλιέργεια ηθικών αξιών (αποφασιστικότητα, επιμέλεια, τάξη, αυτοκριτική, αντικειμενικότητα). Την κοινωνική ένταξη (ομαδική εργασία, ανάληψη ευθυνών, μετάδοση γνώσης, εμπειριών), την απορρόφηση της επιθετικότητας κλπ. Το σκάκι επίσης καλλιεργεί και αναπτύσσει σπουδαία προτερήματα όπως πειθαρχία, διαπαιδαγώγηση της θέλησης και της αντοχής.

Αλλά και ειδικές ιδιότητες όπως: Την ανάπτυξη ορθολογικού τρόπου σκέψης, τη δημιουργική φαντασία σε συνδυασμό με τρόπο ζωής ανοικτό στα πολιτιστικά ερεθίσματα. Την βελτίωση των μνημονικών ικανοτήτων, τη διάρκεια της πνευματικής συγκέντρωσης και απόδοσης έργου και την κατανόηση και εξοικείωση με μεθοδικούς τρόπους συλλογισμού. Ετοιμότητα, εξυπνάδα, λογική σκέψη.

  • Τι προσφέρει το σκάκι ειδικότερα στους νέους και στις νέες ;

Οι μεγαλύτεροι συνήθως, προτρέπουν τους νεότερους να ασχοληθούν με το σκάκι διότι βοηθάει «το ακόνισμα του μυαλού». Όμως το κυριότερο είναι ότι ο νέος-α που ασχολείται με το σκάκι, το πρώτο πράγμα που μαθαίνει καθοριστικά είναι να προετοιμάζεται μεθοδικά και να αγωνίζεται για να επιτύχει στηριζόμενος αποκλειστικά στις δυνάμεις του. Έτσι σταδιακά του εμφυσείται η περιφρόνηση για την εύκολη προσπάθεια, η αποστροφή για τους θολωμένους δρόμους των επίπλαστων παραδείσων που το φωτισμένο μυαλό του αρνείται να ακολουθήσει και η απέχθεια για κάθε τι που δεν μπορεί να γεμίσει το ανήσυχο πνεύμα του, με την χαρά της αγωνιστικής και δημιουργικής προσπάθειας.

Θα λέγαμε ότι το σκάκι βοηθάει στο να εκκολαφθούν σκεπτόμενοι, δημιουργικοί και ενάρετοι πολίτες. Χαρακτηριστικά που τόσο έχει ανάγκη η σύγχρονη ελληνική κοινωνία, μια κοινωνία με κρίση εθνική, οικονομική, πολιτιστική, περιβαλλοντική και πάνω από όλα ηθική.  Οι «Γκραν-μαιτρ» ομολογούν επίσης, ότι ο παίκτης σκακιού πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά τόσο την ιστορία του σκακιού όσο και τη θεωρία των κανόνων του, εφαρμόζοντας έτσι απόλυτα το «Χωρίς θεωρία του είδους δεν υφίσταται σκέψη περί του είδους».

Οι παραπάνω είναι επαρκείς λόγοι για να σκεφτεί σοβαρά η πολιτεία να το εντάξει ως επίσημο διδακτικό μάθημα στα σχολεία μας, κάτι που έχει κάνει εδώ και χρόνια ο δήθεν «βάρβαρος» γείτονας, η Τουρκία, έχοντας φροντίσει να υπάρχει ένας δάσκαλος σκάκι τουλάχιστον σε καθεμία από τις 15.000 σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και οι μαθητές να έχουν το δικαίωμα να διαλέξουν το σκάκι ως μάθημα επιλογής. Πρέπει εκτός από την εξωτερική πολιτική να μελετήσουμε και το σύστημα εκπαίδευσης της γείτονος, σίγουρα θα μάθουμε πολλά…

139675910 786585405537788 8120686072615508889 n

  • Ποια είναι η μεγαλύτερη ομορφιά στο σκάκι;

Το σημαντικότερο του παιγνιδιού αυτού δεν είναι τόσο η νίκη επί του αντιπάλου όσο η ποιότητα της νίκης. Αν ήταν φαγητό θα ανήκε στο slow food και όχι στο fast food, αν ήταν ερωτική τεχνική θα ανήκε στο ταντρικό σεξ, και όλα αυτά όχι αξιολογώντας την χρονική παράμετρο αλλά την έμφυτη τάση κάποιον συνανθρώπων μας να κρίνουν πρωτίστως με ποιοτικά και όχι με ποσοτικά κριτήρια.  Ο ενθουσιασμός έγκειται στις κινήσεις εκείνες που αποβλέπουν σε επόμενες κινήσεις επί σχεδίου, οι έξυπνοι συνδυασμοί, οι λεπτοί ελιγμοί κ.λπ. που εκτιμώνται στη «σκακιστική σκέψη» ίσως με μεγαλύτερη απόλαυση από την προσφορά των «στατικών» για παράδειγμα πινάκων ζωγραφικής, και άλλων εξίσου αξιόλογων καλλιτεχνικών έργων. Η «ομορφιά» εξάλλου κατά την διάρκεια της παρτίδας, εξελίσσεται, είναι δυναμική και όχι στατική.  Εξ αυτού οι ωραιότερες παρτίδες που έχουν σημειωθεί τυπώνονται σε βιβλία και περιοδικά του είδους με αναλύσεις και άλλες προτάσεις - δυνατότητες, χαρίζοντας ένα ιδιαίτερο θαυμασμό αυτών. Πέρα από τα παραπάνω, ο καθένας από εμάς βρίσκει την δικιά του ομορφιά στο σκάκι ή προσπαθεί να την βρει. Εντάξου και εσύ σε ένα από τα επίσημα σωματεία σκάκι να την ανακαλύψεις!

Για περισσότερες πληροφορίες για το σκάκι μπορείτε να καλείτε καθημερινά στο 210 4954 411 ή να επικοινωνείτε μέσω Instagram στο @dimkefala


Εκτύπωση