Το «ταξίδι στον χρόνο» ή γνωρίζοντας το παρτιδόφυλλο στο σκάκι

Το «ταξίδι στον χρόνο» ή γνωρίζοντας το παρτιδόφυλλο στο σκάκι
Δημήτρης Π. Κεφάλας

Δημήτρης Π. Κεφάλας

Αρθρογράφος, Πρόεδρος Σκακιστικού Ομίλου Κορυδαλλού,
Διευθυντής της Μουσικής Σχολής «Αλύπιος». 

Το «ταξίδι στον χρόνο» ή γνωρίζοντας το παρτιδόφυλλο στο σκάκι

Κατά τον Ισαάκ Νεύτωνα ο χρόνος είναι ίδιος παντού και για όλους, δηλαδή είναι παγκόσμιος και απόλυτος. Συνεπώς αυτή η θεώρηση εμπεριέχει την διαίρεση του χρόνου σε τρία μέρη: το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον. Αυτή ήταν η καθιερωμένη αντίληψη για το χρόνο και είναι ακόμα για την πλειονότητα των ανθρώπων.

Ήρθε όμως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν με τη θεωρία της σχετικότητας και συνέτριψε τη θεώρηση του Νεύτωνα τόσο για το χώρο όσο και για το χρόνο, αφαίρεσε κάθε νόημα από την παγκόσμια διαίρεση του χρόνου σε παρελθόν, παρόν και μέλλον και έστρωσε το δρόμο για το ταξίδι στο χρόνο. Η επιστημονική κοινότητα πλέον συμφωνεί ότι ο χρόνος είναι σχετικός. Η θεωρία της σχετικότητας υπόσχεται ότι μια περιορισμένη μορφή ταξιδιού στον χρόνο είναι σίγουρα εφικτή. Επίσης εκφράζει την ανάλογη βεβαιότητα ότι ένα χωρίς περιορισμούς ταξίδι στο χρόνο, σε οποιαδήποτε εποχή, είναι επίσης δυνατό.

Έως ότου να γίνει αυτό πραγματικότητα, ο άνθρωπος ταξιδεύει «νοητά» στον χρόνο. Συχνά το πράττει αυτό μέσα από τις τέχνες. Ένας συναρπαστικός τρόπος σε αυτό το ιδεατό ταξίδι στον χρόνο είναι και μέσω του Κινηματογράφου. Η 7η τέχνη, - μία από τις αγάπες που έχω – σε ταξιδεύει μέσα στον χρόνο, ελκύοντας τη φαντασία του κοινού, ικανοποιώντας (έστω και εικονικά) μια από τις μεγαλύτερες ανθρώπινες επιθυμίες: αυτή του ταξιδιού στον χρόνο.

Εκτός από τις τέχνες, υπάρχουν και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να σε ταξιδέψουν στον χρόνο. Όσον αφορά στον αθλητισμό, το μόνο άθλημα που ικανοποιεί αυτή την ανθρώπινη επιθυμία είναι χωρίς αμφιβολία το σκάκι.

Για του λόγου το αληθές κάνετε τον ακόλουθο συλλογισμό. Προσπαθήστε να επαναφέρετε έναν μεγάλο αγώνα ποδοσφαίρου, όπως αυτούς του 2004 με την Εθνική μας ομάδα. Τι θα κάνετε, θα βάλετε 22 παίκτες να επαναλάβουνε τις ίδιες κινήσεις, στην δεδομένη διάρκεια του χρόνου όπως είχαν γίνει τότε; Θα καταλήξετε ότι δεν είναι εφικτό. Το μόνο που μπορείτε είναι να βάλετε επανάληψη το βίντεο να δείτε τον αγώνα...

chess skaki

Όμως στο σκάκι δεν ισχύει αυτή η παθητική και «εξ΄ αποστάσεως» όραση του γεγονότος. Το ταξίδι στο χρόνο το ζεις και είσαι και εσύ ο πρωταγωνιστής των πεπραγμένων. Πώς; Μπορείς να επαναλάβεις κορυφαίες και ανεπανάληπτες παρτίδες, να παίξεις μια - μια τις κινήσεις ακριβώς όπως τότε, να αφουγκραστείς τα αισθήματα των αντιπάλων, να μελετήσεις τους λόγους και τα αίτια των κινήσεων που επιλέξανε, το ύφος, καθώς και να εντάξεις το παιχνίδι σε συγκεκριμένο χρονικό πεδίο σύμφωνα με το στυλ και το χαρακτήρα των παικτών, να διδαχτείς από τα λάθη, να επαναλάβεις όσες φορές θέλεις αυτούσιο το γεγονός (παρτίδα) και πολλά άλλα. Πώς επαναλαμβάνεις τις κινήσεις μιας παρτίδας; Πολύ απλά, διαβάζοντάς τες από το παρτιδόφυλλο και παίζοντάς τες στην σκακιέρα. Στο παρτιδόφυλλο γράφεις τις κινήσεις μιας παρτίδας, μέσω της σκακιστικής γραφής η οποία είναι πάρα πολύ απλή, ώστε ακόμα και ένα παιδί 5 – 6 ετών να μπορεί να καταγράψει με ακρίβεια όλη την εξέλιξη με όλα τα γεγονότα από την αρχή έως το τέλος. Έχουν σωθεί πάμπολλες  παρτίδες του παρελθόντος.

Μπορείς να δεις και την μετέπειτα χρονικά παρτίδα που ανέτρεψε την προηγούμενη και επέφερε έναν νεωτερισμό, αυτό που ονομάζουμε «novelty= καινοτομία» στο σκάκι. Έτσι πέρα από την τέρψη, διδάσκεσαι μελετώντας αυτές τις παρτίδες. Είναι αυτό που λένε ότι το σκάκι είναι και επιστήμη εκτός από τέχνη, άθλημα και παιχνίδι. Είναι επιστήμη διότι μπορείς να βασιστείς στο παρελθόν για να εξαγάγεις συμπεράσματα σαφή, ορισμένα και συγκεκριμένα.

Το μόνο που χρειάζεται είναι να έχεις την παρτίδα καταγεγραμμένη.  Δεν μελετάς απλά βλέποντας το βίντεο με το ματς. Αναπαριστάς τον αγώνα καθολοκληρία, ωσάν να έχεις έναν φακό στην ροή του χρόνου και κινείς τον χρόνο μπρος ή πίσω όπως επιθυμείς εσύ, ζώντας το γεγονός που φωτίζεις – μελετάς.  

Για αυτό με τόση μανία, βάζω να ξαναγράψουνε καθαρά τις πρώτες τους παρτίδες, αμέσως μετά το τέλος του ματς, τα νέα μέλη του συλλόγου μου, βλέποντας το μουτζουρωμένο καρμπόν του παρτιδόφυλλου με τα λάθη, τις παραλείψεις και την ανακατωσούρα στα γράμματα τους.

Τους λέω : «αποτελεί το ιστορικό σου αρχείο αυτή η παρτίδα. Πώς θα πας μετά στον προπονητή σου να την διαβάσετε, να την μελετήσετε; Δεν θα καταλαβαίνεις τίποτα, πώς θα διορθώσεις τα λάθη ώστε να μην τα ξανακάνεις. Πήγαινε γρήγορα να βρεις τον αντίπαλο να καθαρογράψεις το παρτιδόφυλλο και να επαναλάβετε την παρτίδα στην σκακιέρα να την ξαναγράψετε, τώρα που την έχετε φρέσκια, για να μη χάσετε κινήσεις». Και βλέπεις βαριανασαίνοντας και δυσανασχετώντας τα πιτσιρίκια να γράφουν από την αρχή μια - μια τις κινήσεις.

Γράφεις τις παρτίδες σου σωστά, ώστε εσύ ή οι επόμενοί σου στο μέλλον να τις μελετήσουν. Έτσι και εσύ μελετάς καθαρογραμμένες παρτίδες του παρελθόντος. Τι να κάνουμε, θέλει και θυσίες το «ταξίδι στον χρόνο»….


Εκτύπωση